Eskişehir Osmangazi Üniversitesi (ESOGÜ) Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji Ana Bilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Elif Doyuk Kartal, antibiyotik direncini "sessiz pandemi" olarak nitelendirerek küresel bir tehdit uyarısında bulundu. 'Dünya Antimikrobiyal Direnç Farkındalık Haftası' kapsamında konuşan Kartal, gerekli önlemlerin alınmaması halinde 2050 yılına kadar dirençli enfeksiyonlara bağlı ölümlerde ciddi bir artış yaşanabileceğine dikkat çekti.
"Kritik Patojenlerde Direnç Yüzde 70'e Ulaştı"
2025 yılı itibarıyla antibiyotik direncinin modern tıpta ciddi klinik sonuçlara yol açan bir olgu haline geldiğini belirten Prof. Dr. Kartal, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) raporlarına atıfta bulunarak durumun vahametini rakamlarla anlattı. Geniş spektrumlu antibiyotiklere karşı direnç düzeylerinin dünya genelinde yüzde 15 ila 40 oranında yükseldiğini vurgulayan Kartal, "Bazı bölgelerde kritik patojenlerde direnç oranı yüzde 70'e kadar çıkmaktadır. Rapora göre, her 6 bakteriyel enfeksiyondan biri antibiyotiklere karşı dirençli durumdadır. Takip edilen enfeksiyonların yüzde 24'ü birinci basamak antibiyotiklere yanıt vermemektedir" dedi.
Tedavi Seçenekleri Tükeniyor, Risk Büyüyor
Direnç artışının sadece sağlık açısından değil, ekonomik ve toplumsal açıdan da büyük riskler taşıdığını ifade eden Kartal, bu durumun ameliyatlardan kanser tedavilerine kadar pek çok alanda süreçleri zorlaştırdığını kaydetti. Gram-negatif bakterilerde görülen hızlı direnç artışının, yeni ilaç seçeneklerinin yetersizliği nedeniyle ciddi bir tıkanma oluşturduğunu belirten Kartal, "Bu direnç artışı, ameliyat, kanser kemoterapisi ve yoğun bakım yatışı kaynaklı gelişen enfeksiyonlarda tedavi seçeneklerini ciddi şekilde sınırlamakta, süreçleri uzatmakta ve ölüm oranlarını artırmaktadır" ifadelerini kullandı.
"Sadece İlaç Geliştirmek Yeterli Değil"
Sorunun temelinde yatan en büyük nedenlerden birinin yanlış ve gereksiz antibiyotik kullanımı olduğunu hatırlatan Prof. Dr. Kartal, reçetesiz kullanım, yanlış doz veya tedavinin erken kesilmesinin dirençli bakterilerin çoğalmasına yol açtığını söyledi. Çözümün sadece yeni ilaçlar üretmekte olmadığını vurgulayan Kartal, "Elimizdeki antibiyotikleri koruyacak akılcı kullanım politikaları, bakteriyel enfeksiyon tanısını hızlı koyacak testlerin yaygınlaştırılması ve toplumsal farkındalık en önemli başlıklardır. Bu, insan, hayvan ve çevre sağlığını kapsayan karmaşık bir küresel sorun olarak değerlendirilmelidir" şeklinde konuştu.
Kaynak: İHA
