Kış aylarının gelmesi ve kapalı ortamlarda geçirilen vaktin artmasıyla birlikte, halk arasında "paçavra hastalığı" olarak da bilinen grip vakalarında artış yaşanmaya başladı. Yüksek ateş, şiddetli halsizlik, kas ağrıları ve burun akıntısı gibi belirtilerle kişiyi yatağa düşüren bu hastalıkla mücadelede yapılan en yaygın ve tehlikeli hata, antibiyotik kullanımı olarak öne çıkıyor. Çam Sakura Şehir Hastanesi Enfeksiyon Hastalıkları ve Klinik Mikrobiyoloji uzmanı Prof. Dr. Özlem Altıntaş Aydın, bu yaygın yanılgıya karşı vatandaşları uyardı. Prof. Dr. Aydın, gribin viral bir enfeksiyon olduğunu ve bu nedenle grip antibiyotikle tedavi edilmez kuralının altını çizerek, gereksiz antibiyotik kullanımının küresel bir sağlık felaketi olan antibiyotik direncini körüklediğini belirtti.
Antibiyotik Kullanmak Neden 'Zararlı' Bir Hata?
Prof. Dr. Aydın, antibiyotiklerin grip tedavisinde hiçbir etkisinin olmadığını, çünkü bu ilaçların virüslere değil, bakterilere karşı geliştirildiğini vurguladı. "Grip, influenza virüslerinin neden olduğu bir solunum yolu enfeksiyonudur. Antibiyotikler ise bakteriyel enfeksiyonları tedavi etmek için geliştirilmiş ilaçlardır," diyen Aydın, bu iki mikroorganizmanın yapısının tamamen farklı olduğunu açıkladı. Virüsler, bakterilerden farklı bir hücre yapısına sahip oldukları için antibiyotiklerin etki mekanizmasına yanıt vermezler; antibiyotikler virüsleri öldürmez veya çoğalmalarını engellemez.
Uzman isim, gereksiz antibiyotik kullanımının fayda sağlamak yerine vücuda doğrudan zarar verdiğini de ekledi. "Vücudumuzun çeşitli bölgelerinde, bizim yararımıza çalışan 'iyi' bakteriler (bağırsak florası gibi) vardır. Gereksiz yere antibiyotik kullandığınızda, bu yararlı bakteriler de zarar görür," dedi. Bu durumun mide bulantısı, ishal, alerjik reaksiyonlar gibi yan etkilerin yanı sıra, vücudun genel savunma sistemini de zayıflatabileceğini belirtti.
En Büyük Tehlike: Antibiyotik Direnci
Grip gibi viral bir hastalıkta antibiyotik kullanmanın en tehlikeli sonucunun "antibiyotik direnci" olduğunu belirten Prof. Dr. Aydın, bu durumu küresel bir sağlık sorunu olarak tanımladı. Gereksiz yere antibiyotik kullanıldığında, vücuttaki zararsız veya yararlı bakterilerin bir kısmının bu ilaçtan kendini korumak için direnç kazanabileceğini ve bu direnci diğer zararlı bakterilere de aktarabileceğini söyledi. Bu durum, gelecekte gerçekten ihtiyaç duyulan bakteriyel enfeksiyonların (zatürre, idrar yolu enfeksiyonu, bakteriyel sinüzit vb.) tedavisini zorlaştırır veya imkansız hale getirir.
"Paçavra Hastalığı" ve Risk Grupları
Gribin halk arasında "paçavra hastalığı" olarak anılmasının sebebinin, belirtilerin kişiyi gerçekten de "paçavra gibi" yorgun ve halsiz bırakması olduğunu söyleyen Prof. Dr. Aydın, hastalığın bulaşma yollarına da değindi. Virüsün, hasta kişilerin öksürmesi, hapşırması veya konuşması sırasında havaya yayılan damlacıklarla bulaştığını belirtti. Ayrıca, virüs bulaşmış yüzeylere dokunduktan sonra ellerin ağıza, buruna veya gözlere götürülmesiyle de enfeksiyonun kapılabileceğini ekledi.
Gribin başlıca belirtileri; ani başlayan yüksek ateş, şiddetli halsizlik ve yorgunluk, yaygın kas ve eklem ağrıları, baş ağrısı, boğaz ağrısı, öksürük ve burun akıntısı veya tıkanıklığı olarak sıralanıyor. Bu belirtiler sağlıklı bireylerde genellikle 7-10 gün içinde düzelir. Ancak Prof. Dr. Aydın, özellikle yaşlılar, kronik hastalığı olanlar, hamileler ve bağışıklık sistemi zayıf olan kişilerin "riskli grupta" yer aldığı ve bu kişilerde gribin ağır seyrederek zatürre gibi ölümcül komplikasyonlara yol açabileceği uyarısında bulundu.
Grip Antibiyotikle Tedavi Edilmez: Peki Doğru Yöntem Nedir?
Grip tedavisinde antibiyotiğin yeri olmadığını net bir şekilde ifade eden Prof. Dr. Aydın, asıl amacın semptomları hafifletmek ve vücudun hastalıkla savaşmasına destek olmak olduğunu belirtti. Bunun için yapılması gereken en önemli şeyin dinlenmek olduğunu vurguladı. Vücudun tüm enerjisini virüsle savaşmaya ayırabilmesi için yatak istirahati şarttır. Aynı zamanda, bol sıvı tüketimi hayati önem taşır; bol su, ıhlamur gibi bitki çayları ve taze sıkılmış meyve suları hem vücudun sıvı kaybını önler hem de bağışıklık sistemini destekler.
Yüksek ateş ve şiddetli kas ağrıları için parasetamol içerikli ağrı kesicilerin kullanılabileceğini belirten Aydın, bu ilaçların mutlaka doktor önerisiyle doğru dozda alınması gerektiğini söyledi. Burun tıkanıklığını gidermek için sıcak bir duş almak, buhar solumak veya tuzlu su (serum fizyolojik) ile burun temizliği yapmak nefes almayı kolaylaştırır. C vitamini içeren portakal, limon, kivi gibi taze meyve ve sebzeler tüketmek de bağışıklık sisteminin güçlenmesine yardımcı olur. Aydın, "Antiviral" olarak bilinen ve doğrudan virüse karşı etkili olan ilaçların ise sadece yüksek riskli gruplarda, hastalığın ilk 48 saatinde ve mutlaka doktor kontrolünde kullanılabileceğini, bu ilaçların da asla bilinçsizce tüketilmemesi gerektiğini ekledi.
Korunmanın En Etkili Yolu: Aşı ve Hijyen
Prof. Dr. Aydın, hastalıktan korunmanın en etkili yolunun grip aşısı olduğunu belirterek, "Grip aşısı, özellikle risk grubundaki kişiler için büyük önem taşır," dedi. Aşı dışında alınması gereken temel önlemler ise kişisel hijyenden geçiyor. Elleri sık sık sabun ve suyla yıkamak, kalabalık ve kapalı ortamlardan mümkün olduğunca kaçınmak, hasta kişilerle yakın temasta bulunmamak, maske kullanmak ve hastalanan kişilerin de başkalarına bulaştırmamak için kendilerini izole etmesi gerekiyor. Prof. Dr. Aydın, "Unutmayalım: Grip antibiyotikle tedavi edilmez. Gereksiz antibiyotik kullanımından kaçınarak hem kendi sağlığımızı koruyabilir hem de antibiyotik direnci gibi küresel bir sorunun önüne geçebiliriz," sözleriyle açıklamasını sonlandırdı.
Kaynak: İHA
